MAKALE VE TERCÜME İLİŞKİSİ

Burada makale yazarken dikkat edilmesini tavsiye edeceğimiz konular işin tamamen çeviriye bakan yönüyle alakalı kısmıdır, bilimsel yönüyle alakalı değildir. Bilimsel çalışmanın yayınlatılmasına kadar geçen işlemlerin bir zincir olduğunu biliyoruz ve bu zincirin makale çevirisi ile alakalı kısmı da bizleri yakından ilgilendirmektedir. Bu konularda yapılan birkaç önemli hatayı tecrübelerimizden yola çıkarak maddeler halinde sizlerle paylaşmak istedik;

  1. Yazıldıktan sonra bir kere de baştan okunmayan Türkçe metinler anlatım bozukluğutaşıyabilmektedir. Bundan dolayı da tercüme edilen metne yansıdığı görülmektedir. Bu yüzden Türkçe yazılan metnin anlatım bozuklukları açısından bir kere kontrol edilmesinin ardından tercüme için gönderilmesi tavsiye edilmektedir..
  2. Çok uzun cümlekurmaktan kaçınmak gerekiyor. Çünkü uzun cümleler yazının okunabilirliğini ve anlaşılabilirliğini büyük oranda düşürmektedir. Uzun cümleleri farklı bir dile çevirirken anlam kaybı yaşanma riskini de artırır. Her bir cümle için tavsiye edilen maksimum 30-35 kelimedir.
  3. Türkçe makale yazılırken İngilizceye göre daha fazla pasif cümlelerkurulması cazip görülmektedir. Oysa bu tür pasif cümlelerin İngilizce makalelerde çok fazla sayıda olması beklenen bir durum değildir. Örneğin “yapılmıştır, ifade edilmiştir, söylenmiştir” gibi yazılması yerine “Lovatt ve ark. (1998) şunu rapor etti” gibi aktif cümlelerle yazılması bilimsel makale gramerine daha çok uyacaktır. Öznesi belli olmayan pasif cümlelerden özellikle kaçınılmalıdır. Bazen bu tür cümleler herhangi bir çalışmaya atıf yapılmadan bir vaka gibi sunuluyor. Bu da bilimsel makalelerin reddine sebep olabiliyor.
  4. Bir kelimenin aşırı tekrarımakale kalitesini düşürüyor. Örneğin bazı kişiler “açısından” kelimesini çok kullanırlar. Çeviri yapıldıktan sonra bu durum bazen cümlelerin dörtte birinde “in terms of” veya eş kelimelerin geçmesiyle sonuçlanıyor ki böyle makalelerde editörler tarafından zayıf İngilizce olarak algılanabiliyor.
  5. Her akademik alanın kullandığı teknik terimlerfarklıdır. Herkesin bütün terimleri bilmesi veya sözlüklerde bulabilmesi mümkün olmamaktadır. Bu yüzden makalelerin tercümesi teslim alındıktan sonra teknik terimler açısından uzman gözüyle kontrol edilmelidir. Bazı yazarlar teknik terimlerin ilk geçtiği noktada parantez içerisinde terimin anlamını da vererek tercümelerini daha iyi bir hale getirebilmektedirler.
  6. Şunun da bilinmesi gerekiyor ki her dilin ifade edilmek istenen manayı aktarma şekli farklıdır. Bu yüzden tercüme edilen metinlerin, orijinal dilde kaleme alınan metinlerden ayrımı yapılabilir.