Çağdaş çeviri kuramında altı ana yaklaşım vardır: sosyo-dilbilimsel yaklaşım, iletişimsel yaklaşım, hermeneutik yaklaşım, dilsel yaklaşım, edebi yaklaşım ve göstergebilimsel yaklaşım. Hazır mısınız? Çeviri kuramları : işte başlıyoruz…

Çeviri Kuramları

1. SOSYODİLBİLİMSEL YAKLAŞIM

Çevirinin sosyo-dilbilimsel yaklaşımına göre, sosyal bağlam neyin çevrilebileceğini ve neyin çevrilemeyeceğini veya neyin kabul edilebilir, neyin kabul edilemez olduğunu seçim, filtreleme ve hatta sansür yoluyla tanımlamaktadır.  Bu bakış açısına göre, bir tercüman kaçınılmaz olarak toplumunun ürünüdür: kendi sosyo-kültürel geçmişimiz çevirdiğimiz her şeyde mevcuttur. Bu yaklaşım Tel Aviv Okulu’ndaki öğretilerle ilişkilidir ve bu alanda Annie Brisset, Even Zohar ve Guideon Toury gibi insanlar ön plana çıkmaktadır.

2. İLETİŞİMSEL YAKLAŞIM

Bu bakış açısına yorumlayıcı yaklaşım da denmektedir. D. Seleskovitch ve M. Lederer gibi araştırmacılar, çoğunlukla konferans yorumlama deneyimine dayanarak “anlam teorisi” olarak adlandırdıkları şeyi geliştirdi. Bu perspektife göre, dil değil anlam tercüme edilmelidir. Dil, mesaj için bir araçtan başka bir şey değildir ve hatta anlaşılmamaya bile yol açabilmektedir.

3. HERMENEUTİK YAKLAŞIM

Hermeneutik yaklaşım temel olarak, herhangi bir insan iletişiminin bir çeviri olduğuna inanan George Steiner’in çalışmasına dayanmaktadır. Babil’den sonra kitabında çevirinin bir bilim değil, “kesin bir sanat” olduğunu açıklamaktadır: bir tercüman, orijinal metnin yazarının “ne demek istediğini” anlayabilmek amacıyla gerçek bir yazar olabilmelidir.

4. DİLBİLİMSEL YAKLAŞIM

Yapısalcılık ve pragmatizm ile ilgilenen Vinay, Darbelnet, Austin, Vegliante ve Mounin gibi dilbilimcileri de çeviri sürecini incelemiştir. Bu perspektife göre, herhangi bir çeviri (pazarlama çevirisi, tıbbi çeviri, yasal çeviri veya başka bir metin türü olsun) sözdizimi, cümle gibi temel birimlerinin bakış açısıyla değerlendirilmelidir.

5. EDEBİ YAKLAŞIM

Edebi yaklaşıma göre, çeviri dilbilimsel bir çaba olarak değil, edebi bir düşünce olarak düşünülmelidir. Dilin bir “enerjisi” vardır: bu, bir kültürü deneyimlemenin bir sonucu olan kelimelerle kendini göstermektedir. 

6. GÖSTERGEBİLİMSEL YAKLAŞIM

Göstergebilim, işaret ve anlamları inceleyen bilimdir. Buna göre, anlamın olması için bir işaret, bir nesne ve bir tercüman arasında bir uyum olmalıdır. Bu nedenle, göstergebilim perspektifinden bakıldığında, çeviri ansiklopedik içeriğin değiştiği ve her sosyokültürel bağlamın benzersiz olduğu metinleri yorumlamanın bir yolu olarak düşünülmektedir

Ankara Yeminli Tercüme & Ostim Yeminli Tercüme

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir